قره كليسا

«قره كليسا كه در بين ارامنه به تاده مقدس معروف است،در قرون چهارم تا ششم ميلادي بر روي آرامگاه طاطاوس مقدس، از حواريون حضرت مسيح كه در سال 48 ميلادي به خاطر تبليغ مسيحيت به شهادت رسيده، بنا شده است. اين كليسا، در روستاي قره كليسا از توابع سيه چشمه شهرستان ماكو، ساخته شده و مزار تادي مقدس است. به استناد منابع تاريخي ارامنه، در دوره ساسانيان بخشي از ارامنه عمدتاً پيرو دين زرتشت بوده‌ و بخشي نيز آيين مهر پرستي داشته‌اند. براي نخستين بار در سال43 ميلادي دو نفر از مبشرين حضرت مسيح به‌نام‌هاي طاطاوس و بارتلميوس از شمال بين‌النهرين گذشته و براي تبليغ در شهر ( آرداز) كه مركز پادشاهي ارامنه بود اقامت ميكنند و بدون توجه به دستور سنادوك ( پادشاه زرتشتي ارمنستان) به تبليغ آيين مسيح دست ميزنند و در نتيجه 3500نفر از جمله دختر پادشاه به نام ( ساندوخت) به دين مسيح مي‌گروند. پادشاه ارمنستان براي ممانعت از تبليغ دين مسيح، در سال 66 ميلادي فرمان قتل عام آنان را صادر ميكنند و همه ارامنه مسيحي، از جمله دختر پادشاه به قتل مي‌رسند و اجساد آنان را در محل فعلي قره كليسا و حوالي آن مدفون مي‌سازند. ارامنه مدعي هستند كه كليساي طاطاوس اولين كليسايي است كه به دستور مبشرين و حواريون مسيح در دنيا ساخته شده است وچون از نظر مذهبي شهادت را بزرگترين سعادت براي بشر ميدانند، هر سال در روزهاي آخر تيرماه و هفته اول مرداد ماه كه مصادف با قتل تادي مقدس و پيروان مسيحي او است در قره كليسا مراسم خاصي بر پا مي‌دارند. »